ESIA (ການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ) ແມ່ນຫຍັງ?

ການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (Environmental and Social Impact Assessment, ESIA) ແມ່ນການສຶກສາ ທີ່ກຳນົດວ່າ ໂຄງການ ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ປະຊາຊົນ ທີ່ອາໄສຢູ່ໃນ ແລະ ອ້ອມຂ້າງພື້ນທີ່ໂຄງການ ແນວໃດ ແລະ ກຳນົດວິທີ ຫຼີກລ່ຽງ, ຫຼຸດຜ່ອນ ຫຼື ທົດແທນ ຜົນກະທົບເຫຼົ່ານັ້ນ. ການສຶກສານີ້ ຈັດທຳ ກ່ອນໂຄງການ ໄດ້ຮັບອະນຸມັດ.

ບົດລາຍງານ ESIA ໂດຍທົ່ວໄປ ກວມເອົາ ລາຍລະອຽດ ແລະ ທາງເລືອກ ຂອງໂຄງການ, ຂໍ້ມູນພື້ນຖານ ດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ, ການຄາດຄະເນຜົນກະທົບ, ການປຶກສາຫາລື ກັບຜູ້ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ແລະ ແຜນຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຕິດຕາມກວດກາ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESMMP).

ການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ (EIA) ແມ່ນການສຶກສາປະເພດດຽວກັນ. ຊື່ ESIA ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນວ່າ ມີການປະເມີນຜົນກະທົບດ້ານສັງຄົມ ນຳດ້ວຍ. ໃນ ສປປ ລາວ ການປະເມີນນີ້ ກຳນົດໄວ້ໃນ ດຳລັດວ່າດ້ວຍການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ, ເລກທີ 21/ລບ (2019) ແລະ ບົດລາຍງານ ຕ້ອງຜ່ານການພິຈາລະນາ ຂອງອົງການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ຂອງລັດ ກ່ອນໂຄງການ ໄດ້ຮັບອະນຸມັດ. ຜູ້ໃຫ້ກູ້ສາກົນ ກຳນົດໃຫ້ມີ ESIA ຕາມ IFC Performance Standard 1.

ESIA ແລະ ແຜນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການຈັດສັນຍົກຍ້າຍ (RAP) ແມ່ນເອກະສານຕ່າງຫາກ ທີ່ໃຊ້ຮ່ວມກັນ. ESIA ກຳນົດຜົນກະທົບທັງໝົດ ຂອງໂຄງການ. ຖ້າພົບວ່າ ຈະມີການນຳໃຊ້ທີ່ດິນ ຫຼື ປະຊາຊົນ ຕ້ອງຍົກຍ້າຍ, RAP ຈະກຳນົດລະອຽດວ່າ ໃຜໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ, ມີສິດໄດ້ຮັບຫຍັງ ແລະ ຈະໄດ້ຮັບການທົດແທນ, ຍົກຍ້າຍ ແລະ ຟື້ນຟູຊີວິດການເປັນຢູ່ ແນວໃດ. ການສຳຫຼວດປະຊາກອນ ແລະ ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ມັກຖືກນຳໃຊ້ ໃນທັງສອງເອກະສານ.